داستان کتاب، به زندگی سباستین کاستلیو مربوط می شود. به بیان دیگر، این کتاب، زندگی سه شخصیت هم عصر را به هم پیوند می دهد: جان کالون، سباستین کاستلیو و میکائل سروه. کالون شخصیت منفی کتاب تسوایگ است. فردی که با توسل به یک ایدئولوژی متصلب در صدد برمی آید تا تحولی پدید آورد، ولی همین ایدئولوژی به دلیل تصلب و آمریتی که در درون خود دارد، به وسیله ای برای به بند کشیدن دیگران بدل می شود. سباستین کاستلیو آزادی خواهی است که در مقابل کالون و مکتب استبدادی او می ایستد و به نسبت به اعدام سروه دست به اعتراض می زند. تسوایگ در این کتاب کالون را به ما معرفی می کند. فردی جزم اندیش و مطلق گرا و قدرت طلب و حیلت ساز که برای به کرسی نشاندن سخن خویش از هیچ جنایتی دریغ نمی ورزد. گاه اسطوره ها ما را از شناخت حقیقت بازمی دارند. اسطوره پروتستانتیسم یکی از این اسطوره هاست. آنچه ما از آن در ذهن داریم تلاشی برای اصلاح است. ولی هنگامی که به عمق آن می نگریم و رفتار داعیان آن را در نظر می گیریم سیاهی و پلیدی خود را نمایان می سازد. سباستین کاستلیو از شخصیت های گمنام در سپهر اندیشه غرب محسوب می شود. چندان که توماس مان نویسنده آلمانی نیز پس از خواندن این کتاب درباره او به نویسنده کتاب چنین می نویسد: من درباره کاستلیو هیچ نمی دانستم، و از شما به خاطر آشنا کردنم با او سپاسگزارم. با او، من دوست تازه ای در اعماق تاریخ برای خود یافته ام. آقای اشتفان تسوایگ ارجمند و عزیزم این چنین مشتاقانه، و این چنین یکسره مسحور موضوع و مجذوب ساخت و پرداخت آن مدّت ها بود مثل این کاستیلوی کتاب شما، کتابی نخوانده بودم. غوغایی است این کتاب، تکان دهنده است و شورانگیز، گرد هم آورنده همه چیزهای دوست داشتنی و نفرت انگیز روزگار ماست در نمودگاری تاریخی، که به ما می آموزاند. مسئله پیوسته همانی است که همیشه تاریخ بوده است. این هم غم انگیز است و هم تسلّابخش. من از کاستلیو هیچ نمی دانستم، به راستی از آشنایی با وی خوشوقتم و با او دوست تازه ای برای خود در اعماق تاریخ یافته ام. این دوستی را مدیون کتاب شما هستم و خود شما. تشکر مرا بپذیرید. با سلام و آرزوی نیک بختی از سوی خود و خانواده ام. توماس مان 30 مه 1936

کتاب وجدان بیدار، تسامح یا تعصب نوشته اشتفان تسوایگ توسط سیروس آرین پور با نثری بسیار فاخر و در عین حال قابل فهم برای همگان ترجمه و توسط انتشارات فرزان روز انتشار یافته است. متن اصلی این کتاب در سال ۱۹۳۶ انتشار یافته و چه دیر هنگام به فارسی ترجمه شده است. نویسنده کتاب، اشتفان تسوایگ، بنا به گفته مترجم کتاب، اتریشی است. وی در سال 1881 میلادی در وین تولّد یافته، در آن جا درس خوانده و در دانشگاه وین دکترا گرفته است. آثار تسوایگ، مجموعه وسیعی از رمان، نمایشنامه، مقالات، شعر، نقد و پژوهش های تاریخی را دربر می گیرد و پس از گونه برخواننده ترین نویسنده آلمانی زبان محسوب می شود. وی در مقام یک اروپایی واقعی، مرزهای ساختگی را به رسمیت نمی شناخت و بین انسان ها، جز تفاوت های معنوی و فرهنگی، تفاوتی قائل نیست.